fa ارزیابی ریسک سلامت فلزات‌سنگین منابع آب‌زیرزمینی دشت علی‌آبادکتول علوم پایه Basic Sciences مقاله پژوهشی Orginal Research <p>چکیده زمینه و هدف: آلودگی محیط ناشی از فلزات‌ سنگین اکنون مشکلی در مقیاس جهانی است. فلزات‌سنگین با توجه به ثبات شیمیایی، تجزیه‌پذیری ضعیف و داشتن قدرت تجمع‌زیستی در بدن موجودات زنده به سرعت تبدیل به آلاینده‌های سمی می‌شوند. لذا این تحقیق به منظور بررسی غلظت فلزات ‌سنگین و مقایسه نتایج آن با استانداردهای ملی و جهانی و همچنین ارزیابی ریسک سلامت در بیماریهای سرطانزایی و غیرسرطان‌زایی، در منطقه علی‌آبادکتول صورت گرفت. مواد و روش‌کار: این تحقیق به روش توصیفی-مقطعی در پاییز 1388 و بهار 1389 انجام گرفت در طول مدت تحقیق تعداد 36 نمونه از 6 حلقه چاه عمیق تامین کننده آب شرب روستایی انتخاب و فلزات‌ سنگین (آرسنیک، سرب، روی، کروم و کادمیوم) بر اساس استاندارد Method 1998 به روش جذب اتمی اندازه‌گیری گردید. همچنین ارزیابی ریسک سلامت انسانها با استفاده از شاخص آژانش حفاظت محیط زیست (EPA) مورد سنجش قرار گرفت. یافته‌ها: میانگین غلظت فلزات سنگن در فصل پاییز 0143/0Zn=، 0060/0Pb=، 0025/0Cr=، 0022/0As=، 00/0Cd= و در فصل بهار 0045/0Zn=، 0066/0Pb=، 0023/0Cr=، 0009/0As=، 00/0Cd= میلی‌گرم‌بر لیتر بدست آمد. نتایج نشان داد که اختلاف آماری معنی‌داری بین غلظت فلزات‌سنگین منطقه با استاندارد ملی و جهانی وجود ندارد. نتایج ارزیابی ریسک سلامت فلزات‌سنگین ساکنین منطقه در طول دوره، برای بیماری‌های سرطان‌زایی 4- 10 &times; 32/2 و برای بیماری‌های غیرسرطان‌زایی 4- 10 &times; 53/2 فرد بدست آمد. نتیجه‌گیری: نتایج غلظت فلزات‌سنگین اندازه‌گیری شده و مقایسه آن با استانداردها نشان داد که خطری از لحاظ بهداشتی منطقه مورد مطالعه را تهدید نمی‌کند. اما با توجه به گسترش روز افزون جمعیت و افزایش میزان آلودگی‌ها و بیماری‌ها ممکن است در آینده تغییراتی در غلظت فلزات‌سنگین مشاهده شود. بنابراین ضروری است پایش فلزات‌سنگین بطور مستمر صورت گیرد</p> <p>Abstract Background & objectives: Heavy metal pollution of the environment on a global scale is a problem now. heavy metals due to the chemical stability, low flexibility and power of bio-accumulate in the body organism are quickly becoming toxic pollutants. Therefore purpose of this study survey heavy metal concentration and comparing the results with national and international standards and also health risk assessment in carcinogenicity and noncarcinogenicity took in the Ali Abad Katoul region. Material & Methods: This research was performed with temporary description method in 2009 autumn and 2010 spring. During this research have been chosen about 36 samples from 6 wells that supply drinking water to rural and heavy metal (arsenic, lead, Zinc, chromium, cadmium) was measured based on method standard 1988 with atomic absorbtion. also the human health risk assessment was measured by using the criteria of the enviromental protection Agency (EPA). Results: Heavy metal concentrations average in autumn Zn=0.0143, Pb=0.0060,Cr=0.0025, As=0.0022, Cd=0.00 and in spring Zn=0.0045, Pb=0.0066, Cr=0.0023, As=0.0009, Cd=0.00 mg/l was obtanied. The results showed there is not any statistically significant differences between concentrations of heavy metals in national and international standards. Results of health risk assessment of heavy metals for residents uring the period was measured, for carcinogenicity diseases 2.32 &times; 10-4 individual and for noncarcinogenicity diseases 2.53 &times;10-4 individual. Conclusion: Heavy metal results was measured and comparing them with standards showed that there is no treatment from sanitary in studied area. But with increasing population and pollution and disease It may be observed changes in the concentrations of heavy metals in future. Therefore it is essential to be continuously monitored for heavy metals</p> واژه های کلیدی: ارزیابی ریسک, فلزات‌سنگین, آب زیرزمینی, علی‌آبادکتول Keywords: Risk Assessment, Heavy metal, Groundwater, Ali Abad Katoul 155 162 http://journal.nkums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-108&slc_lang=fa&sid=1 Q Rajaei قاسم رجایی 10031947532846007367 10031947532846007367 Yes ، دانشگاه آزاد اسلامی گرگان، گرگان، ایران. A.R Pourkhabbaz علیرضا پورخباز 10031947532846007368 10031947532846007368 No محیط زیست دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران S Hesari Motlagh سمانه حصاری مطلق 10031947532846007369 10031947532846007369 No محیط زیست دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران