fa ارزیابی خطر بهداشتی و اکولوژیکی ناشی از آلودگی فلزات سنگین در خاک های سطحی اسفراین علوم پایه Basic Sciences مقاله پژوهشی Orginal Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><strong>مقدمه:</strong> به علت استمرار شهرنشینی و صنعتی شدن در بیشتر بخشهای جهان فلزات به‌طور مداوم به محیط زیست خاکی وارد می‌شوند و به‌عنوان تهدید بزرگی برای سلامت انسان مطرح می‌شوند. هدف از انجام این مطالعه، بررسی آلودگی خاک های سطحی اسفراین با فلزات سنگین و بررسی خطرات آن بر سلامت انسانی می باشد. </span></span></span></span><br> <span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><strong>روش کار: </strong>نمونه‌های خاک‌های سطحی از 5 منطقه با کاربری‌های مختلف از شهر اسفراین جمع‌آوری گردید و غلظت فلزات سنگین به‌وسیله </span><span dir="LTR">ICP-OES</span><span lang="FA"> آنالیز گردید. فاکتورهای آلودگی (شاخص های زمین انباشتگی </span><span dir="LTR">Igeo</span> و بار آلودگی <span dir="LTR">PLI</span><span lang="FA">) و خطرات بهداشتی (خطرات سرطانزایی و غیر سرطانزایی) ناشی از فلزات سنگین در خاک سطحی ارزیابی گردید.</span></span></span></span><br> <span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><strong>یافته ها :</strong> نتایج نشان داد که میانگین غلظت کادمیوم، کروم، مس، نیکل، سرب و روی در خاک اسفراین به ترتیب 21/0، 27/33، 91/39، 25/32، 17/25 و 52/105 میلی‌گرم در کیلوگرم بود که نسبت به مقادیر پس‌زمینه طبیعی خیلی بالاتر می‌باشد. بیشترین و کمترین خطر سرطانزایی به ترتیب مربوط به فلز کروم و فلز سرب بود.&nbsp; نتایج نشان داد که خطر سرطانزایی و غیر سرطانزایی برای کودکان بیشتر از بزرگسالان بود. ارزیابی خطر بهداشتی خاک برای گروه سنی کودکان و بزرگسالان نشان داد که خاک مذکور برای این گروه های سنی خطری ندارد.</span></span></span></span><br> <span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><strong>نتیجه‌گیری: </strong>مقادیر فاکتور آلودگی </span><span dir="LTR">(C_f)</span><span lang="FA"> نشان داد که سطح آلودگی فلزات سنگین به ترتیب روی > کروم > کادمیوم> مس > نیکل > سرب بودند که در گروه آلودگی زیاد قرار می‌گیرند. این نتایج از نظر توسعه راهکارهای مدیریتی مناسب جهت کاهش منابع آلاینده در اسفراین دارای اهمیت می‌باشند.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Arial;"><strong>Introduction:</strong> Due to the continued urbanization and industrialization in most parts of the world, metals are constantly being introduced into the soil environment and posing a major threat to human health. The purpose of this study was to investigate the contamination of Esfarayen surface soils with heavy metals and its hazards to human health.<br> <strong>Methods: </strong>Surface soil samples were collected from 5 areas with different land uses in Esfarayen. The concentration of heavy metals in the soil was measured by ICP-OES. Contamination factors (Geoaccumulation Index and Pollution Load Index) and health hazards (carcinogenic and non-carcinogenic) of heavy metals in surface soils were evaluated.<br> <strong>Results: </strong>The results showed that the mean concentrations of cadmium (Ca), chromium (Cr), copper (Cu), nickel (Ni), lead (Pb) and zinc (Zn) in Esfarayen soil were 0.21, 33.27, 39.91, 32.25, 25.17 and 25.52 mg/kg, respectively. It was much higher than the natural background values. The highest and the least carcinogenic risk were related to chromium and lead, respectively. Soil health risk assessment for the pediatric group showed that the soil did not pose a risk to children and adults.<br> <strong>Conclusions:</strong> The contamination factor (Cf) values showed that the heavy metal contamination levels were Zn> Cr> Ca> Cu> Ni> Pb, respectively. These results are important in developing appropriate management strategies to reduce pollutant resources in Esfarayen.</span></span></div> آلودگی فلزات سنگین, ارزیابی خطر بهداشتی, شهر اسفراین Heavy Metal Pollution, Health Risk Assessment, City of Esfarayen 18 26 http://journal.nkums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-733&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Kamani حسین کمانی 100319475328460021204 100319475328460021204 No Health Promotion Research Center, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران Ali Paseban علی پاسبان alipaseban@gmail.com 100319475328460021205 100319475328460021205 Yes Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnurd, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران Morteza Ahmadabadi مرتضی احمد آبادی 100319475328460021206 100319475328460021206 No Department of Environmental Health Engineering, Torbat Jam Faculty of Medical Sciences, Torbat Jam, Iran عضو هیأت علمی دانشکده علوم پزشکی تربت جام،، تربت جام، ایران