North Khorasan University of Medical Sciences

other اثر مدل‌ها و نظریه‌ها در مداخلات آموزشی بر بهداشت جسمی بلوغ در نوجوانان دختر در ایران: یک مرور نظام‌مند The Effect of Models and Theories in Educational Interventions on Puberty Physical Health among Adolescent Girls in Iran: A Systematic Review علوم پایه Basic Sciences مقالات مروری Review Article <div style="text-align: justify;">مقدمه: بلوغ از نظر سلامتی بسیار حائز است زیرا عادات بهداشتی شکل گرفته در این دوران تاثیر قابل توجهی بر رفتارهای سلامتی در بزرگسالی دارد. آموزش نحوه مواجهه با فرآیند بلوغ، یک ضرورت برای عبور ایمن از این دوره حساس است، لذا؛ پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخلات مبتنی بر مدل‌ها و نظریه‌های آموزش بهداشت و ارتقای سلامت بر بهداشت جسمی بلوغ در دختران نوجوان انجام شده است. روش کار: جهت بررسی مطالعات انجام شده، کلمات کلیدی مرتبط در پایگاه‌های اطلاعاتی بین‌المللی PubMed، Scopus و web of science و پایگاه‌های داخلی؛ مگیران، پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی و موتور جستجو  Google Scholar جستجو گردید و کلیه مطالعاتی که در این زمینه تا آخر اسفند 1402 چاپ شده بود، بدون محدودیت زمانی استخراج شد. یافته‌ها:1930 مقاله مورد غربالگری قرار گرفت و 10 مقاله واجد شرایط وارد مطالعه شدند. مدل اعتقاد بهداشتی، نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده، مدل پرسید، مدل فرهنگی PEN-3 و نظریه منبع کنترل مدل‌های مفهومی اصلی بودند. پرتکرارترین مدل به‌کار رفته در مطالعات، مدل اعتقاد بهداشتی بود. در تمام مطالعات، آگاهی و رفتار بهداشت بلوغ، بهبود قابل‌توجهی داشته است. این مدل‌ها و نظریه‌ها می‌توانند در رفتارهایی مانند تغذیه مناسب در قاعدگی، استحمام، بهداشت ناحیه تناسلی و مراقبت از آکنه موثر باشند. نتیجه‌گیری: نتیجه این مرور نظام‌مند نشان داد آموزش با داشتن یک چارچوب منطقی و علمی با استفاده از مدل‌ها و نظریه‌ها توانست آگاهی، نگرش و رفتار دانش‌آموزان دختر را در نسبت به مسائل بهداشت بلوغ جسمی و بهداشت قاعدگی بهبود ببخشد. یکی از مسائل مهم در آموزش‌ها، در نظر گرفتن محیط‌هایی مانند مدرسه است، زیرا گروه‌های هدف بیشتر در دسترس قرار می‌گیرند. لذا باید آموزش جهت ارتقای بهداشت بلوغ در مدارس مورد توجه قرار گیرد.</div> <div style="text-align: justify;">Introduction: Puberty is very important in terms of health because the health habits formed during this period have a significant impact on health behaviors in adulthood. Education on how to deal with the puberty process is a necessity for safely passing this sensitive period. Therefore, the present study aimed to investigate the effectiveness of interventions based on models and theories of health education and health promotion on the physical health of puberty in adolescent girls. Method: In order to identify the studies, related keywords were searched in such international databases as PubMed, Scopus, and Web of Science (ISI), the internal databases of Magiran, SID, and the Google Scholar search engine. All studies published in this field until the end of March 2023 were extracted without any time limit. Results: In total, 1930 articles were screened, and 10 eligible articles were included in the study. The health belief model, the theory of planned behavior, the PRECEDE model, the PEN-3 cultural model, and the locus of control theory were the main conceptual models. The most frequent model used in the studies was the health belief model. In all studies, there was a significant improvement in health knowledge and behavior during puberty. These models and theories can be effective in behaviors, such as proper nutrition during menstruation, bathing, genital hygiene, and acne care. Conclusion: The result of this systematic review showed that education with a logical and scientific framework using models and theories was able to improve the awareness, attitude, and behavior of female students in relation to the health issues of physical maturity and menstrual health. It was also found that the family, and especially mothers, are the most important source of information for girls about pubertal health issues and can act as a booster of girls' behavior</div> بهداشت بلوغ, نوجوانان, آموزش بهداشت, مدل, نظریه, مرور نظام‌مند Adolescents, Health Education, Model, Puberty Health, Theory, Systematic Review 31 39 http://journal.nkums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-942&slc_lang=other&sid=1 Elham Farjam الهام فرجام 100319475328460030253 100319475328460030253 No Student Research Committee, School of Health, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Elham Charoghchian Khorasani الهام چارقچیان خراسانی 100319475328460030254 100319475328460030254 No Department of Health Education and Promotion, School of Health, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran گروه آموزش و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Monavar Afzalaghaee منور افضل آقایی 100319475328460030255 100319475328460030255 No Social Determinants of Health Research Center, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Nooshin Peyman نوشین پیمان peymann@mums.ac.ir 100319475328460030256 100319475328460030256 Yes Department of Health Education and Promotion, School of Health, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran گروه آموزش و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران