fa مقایسه روش استخراج مایکروویو و کلونجر برای استخراج اسانس روغنی گیاه آدمک و آنالیز ترکیب مواد با گاز کروماتوگرافی- اسپکتروسکوپی جرمی و بهینه سازی آن با طراحی آزمایشات به روش Box-Behnken علوم پایه Basic Sciences مقاله پژوهشی Orginal Research <p>چکیده زمینه و هدف: آدمک با نام علمی Biebersteinia multifida DC بعنوان داروی محلی برای درمان اختلالات ماهیچه ای وآسیب های استخوانی استفاده می شود. هدف از این پروژه استخراج اسانس از اندامهای هوایی گیاه آدمک با مایکروویو می باشد و مقایسه آن اسانس گرفته شده بوسیله ی استخراج با آب می باشد، از روش سطوح پاسخ برای انتخاب سطوح پارامترها استفاده شد. مواد و روش کار: اسانس گیاه آدمک را با دو روش مایکروویو و کلونجر استخراج کرده و اسانس به دست آمده با استفاده از دستگاه گاز کروماتوگرافی آنالیز شد، در روش مایکرویو 15 آزمایش با سه پارامتر (توان، زمان و اندازه چشمه) و سه سطح که توسط نرم افزار Minitab با روش باکس بنکن طراحی شده،، انجام سپس شرایط بهینه بدست آمده با روش کلونجر مقایسه گردید. یافته ها: شرایط بهینه استخراج از نظر توان، اندازه چشمه ذرات و زمان استخراج با استفاده از طراحی سطوح پاسخ سه سطحی- سه فاکتوری با روش باکس بنکن به ترتـیب توان 7/672 وات، اندازه چشمه 53/0 و زمان 60/98 دقیقه با درصد اسانس استخراجی 01/114درصد نسبت دستگاه کلونجربدست آمد. R2 برای درصد اسانس روغنی استخراج شده 51/96 بود ، که نشان دهنده اجرای خوبی از مدل می باشد. نتیجه گیری: با توجه به نتایج، بازده استخراج با روش مایکروویو بیشتر بوده و در زمان کمتر انجام می شود. روش مطلوب برای انتخاب روش استخراج جدا از هزینه ها و زمان استخراج، ماده استخراجی مدنظر است.</p> <p>Abstract Background & Objectives: Biebersteinia multifida DC., also known as the &ldquo;Adamak plant&rdquo; has been used as a folk medicine for treating muscle disorders and bone damages. The general aim of this project is to extract the aerial parts of the mentioned plant via the microwave method and later comparing this obtained essence with the one produced via water extraction method. Material and Methods: Biebersteinia multifida DC essence was gained using two different methods, the microwave and the Clevenger procedure. These samples were afterwards analyzed for their components by using GC device. In microwave method, 15 tests were successfully conducted with Box&ndash;Behnken minitab parameters, showing three various levels designed by the software. Later the optimum condition was compared with the Clevenger procedure. Results: The optimum extraction parameters, such as power, Particle source size and the extraction duration were precisely determined via Box&ndash;Behnken method to be, 672.7(vat), 0.53and 98.60(minute) respectively. The percentage of the essence exhibited 114.01 % in comparison with the Clevenger method. The R2 parameter belonging to the essential oil percentage was measured to be 96.51, which proves it to be the suitable model. Conclusion: Based on the obtained results it has been confirmed that, although extraction depends on the target compound still the microwave procedure showed to be time-saving with the appropriate extraction yield.</p> واژه های کلیدی: استخراج با مایکرویو, گیاه آدمک, روش باکس بنکن, کلونجر Key words: Microwave extraction, Biebersteinia multifida DC, Box–Behnken Design, Clevenger. 13 21 http://journal.nkums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-384&slc_lang=fa&sid=1 H Hashemimoghadam حمید هاشمی مقدم 10031947532846007633 10031947532846007633 No ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دامغان، دامغان، ایران P Feyzi پیمان فیضی 10031947532846007634 10031947532846007634 No گروه شیمی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دامغان، دامغان، ایران H Kamali حسین کمالی 10031947532846007635 10031947532846007635 Yes دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران A Nematollahi علیرضا نعمت اللهی 10031947532846007636 10031947532846007636 No ایمنی فرآورده های طبیعی و گیاهان دارویی، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران