fa شناسایی ترکیبات شیمیایی و بررسی خواص ضد باکتریایی اسانس مریم نخودی طناز (tucreum chamaedrys L.‌) رویش یافته در استان خراسان شمالی علوم پایه Basic Sciences مقاله پژوهشی Orginal Research <p>چکیده زمینه و هدف: منطقه درکش در اداﻣﻪ ﻣﺮز ﺷﺮﻗﻲ ﺟﻨﮕﻞ‌ﻫﺎی به هم ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻫﻴﺮﻛﺎﻧﻲ شمال ایران واقع شده است،که از ﻧﻈﺮ ﮔﯿﺎه ﺷﻨﺎسی دارای ویژگی‌های منحصر به فردی می‌باشد و این منطقه را به ﮔﻨﺠﯿﻨﻪ‌ای ﮐﻢ ﻧﻈﯿﺮ از ﮔﯿﺎهان داروﻳﻲ تبدیل کرده است. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﻤﺒﻮد ﺑﺮرﺳﻲ‌ﻫﺎی ﻋﻠﻤﻲ در ﻣﻮرد این ﺟﻨﮕﻞ‌ﻫﺎ و ﻧﻈﺮ ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ وﻳﮋﮔـﻲ‌ﻫـﺎی اﻳـﻦ روﻳﺸﮕﺎه ﺳﺮﺷﺎﺧﻪ‌ﻫﺎﻱ گلدار tucreum chamaedrys L. ﺍﺯ ﻣﻨﻄﻘﻪ درکش ﺩﺭ ﺍﺳﺘﺎﻥ خراسان شمالی ﺟﻤﻊ ﺁﻭﺭﻱ گردید. در این تحقیق علاوه بر مقایسه، درصد ترکیبات شیمیایی شناسایی شده موجود در اسانس با سایر مناطق، تاثیر ضد باکتریایی اسانس نیز بر روی باکتریهای گرم مثبت، گرم منفی و بی هوازی مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش‌کار: ﺳﺮﺷﺎﺧﻪ‌ﻫﺎﻱ گلدار گیاه پس از جمع آوری و ﺧﺸﻚ ﺷﺪﻥ ﺩﺭ ﺩﻣﺎﻱ ﻣﺤﻴﻂ با ﺭﻭﺵ ﺗﻘﻄﻴﺮ ﺑﺎ ﺑﺨﺎﺭ ﺁﺏ ﺍﺳﺎﻧﺲ‌ﮔﻴﺮﻱ ﺷﺪ. ﺍﺳﺎﻧﺲ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﺭﻭﻏﻨﻲ ﺯﺭﺩ ﺭﻭﺷﻦ ﺑﺎ ﺑﺎﺯﺩﻩ 3/0 ﺩﺭﺻﺪ ﺑﺪﺳﺖ ﺁﻣﺪ. ﺗﺮﻛﻴﺐ‌ﻫﺎﻱ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﺭ ﺍﺳﺎﻧﺲ ﺑﺎ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﮔﺎﺯ‌ﻛﺮﻭﻣﺎﺗﻮﮔﺮﺍﻑ ﻣﺘﺼﻞ ﺷـﺪﻩ ﺑه ﻃﻴﻒ ﺳـﻨﺞ ﺟﺮﻣﻲ (GC/MS) ﻣﻮﺭﺩ ﺑﺮﺭﺳﻲ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ. سپس اثرات ضد میکروبی اسانس به وسیله دیسکهای کاغذی مخصوص به محیط کشت باکتری انتقال یافته و پس از مدت معمول اندازه گیری هاله عدم رشد، میزان اثر اسانس را نشان داد. یافته‌ها: هفده ترکیب در اسانس گیاه tucreum chamaedrys L.‌ که هشتاد درصد اسانس را تشکیل می‌داد شناسایی‌گردید. جرماکرن‌دی(4/20%)، دلتا‌کادنین(9/14%) و ترانس‌بتا‌فارنسین(9/13%) اجزای اصلی اسانس ‌بودند. همچنین اثرات ضد میکروبی اسانس نیز علیه باکتریهایEscherichia coli ،Salmunella ، Clostridium perfringens و Staphylococcus aureus و با استفاده از روش دیسک دفیوژن بررسی شد. نتیجه گیری: جرماکرن دی، دلتا کادنین و ترانس بتا فارنسین موجود در اسانس بررسی شده در این تحقیق بیشترین درصد را در مقایسه با ترکیبات شیمیایی شناسایی شده این گیاه در سایر مناطق ایران به خود اختصاص داده است. نتایج آزمایشات ضد باکتریایی نیز نشان داد اسانس این گیاه بر باکتری‌های گرم منفی تاثیر نداشته اما بر باکتری‌های گرم مثبت موثر بوده است، نظیر Staphylococcus aureus و Clostridium perfringen.</p> <p>Abstract Background & Objectives: Darkesh the eastern boundary forests of area interlocking Hyrcanian is located in northern Iran, which is botanically unique area features a unique treasures of medicinal plants has become.Given the the lack scientific investigations on Considering the importance of forests and the habitat characteristics of tucreum chamaedrys L. Flowering leaves Darkesh area of in the North Khorasan province been collected. In addition to, this study compared with other areas of chemical compounds identified in the essential oils, essential oil are also antibacterial effect on Gram positive bacteria, Gram-negative and anaerobes were examined. Materials & Methods: Samples were collected and after drying at room temperature, extracted by method of water distillation, essential oils yield 0.4% was obtained, respectively. Connected components of essential oil with gas chromatography mass spectrometer (GC/MS) were studied .The antimicrobial effects of essential oils by using of special paper discs were transferred to culture of bacteria and inhibition zone was measured after the usual period showed the effect of the oil. Results: fifteen composition of the oil of salvia chloroleuca rech.f. & allen were characterized, representing 91% of the total detected components. The main constituents of the oil were identified as germacrene-D (22%), spathulenol (19.2), bicyclogermacrene (17.4%), &beta;-Caryophyllene (9.47%) and Aromadendrene (6.49%). Also essential oil has antimicrobial effects against bacteria, Escherichia coli, Salmunella, Clostridium perfringens, and Staphylococcus aureus were investigated by using Disk diffusion drive. The highest antibacterial effects of essential oils were observed on Staphylococcus aureus and Clostridium perfringens strains. Conclusion: Bicyclogermacrene and spathulenol as the essential oils have the most percent in comparison with the chemicals identified in other destines. Antibacterial test results also showed that it has no effect on Gram-negative bacteria, but it is effective on gram-positive bacteria such as Staphylococcus aureus and Clostridium perfringen .</p> واژه‌ های ﻛﻠﻴﺪی: گیاهان دارویی, دیسک دفیوژن , GC/MS , Staphylococcus aureus , Clostridium perfringen Key words: Herbs, Disk diffusion, GC/MS, Staphylococcus aureus, Clostridium perfringen 79 85 http://journal.nkums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-392&slc_lang=fa&sid=1 A Golshan علیرضا گلشن 10031947532846007661 10031947532846007661 No مرکز تحقیقات ایمنی فرآورده های طبیعی و گیاهان دارویی، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران A Khakshour علی خاکشور 10031947532846007662 10031947532846007662 No دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران A Nematollahi علیرضا نعمت اللهی3 10031947532846007663 10031947532846007663 No مرکز تحقیقات ایمنی فرآورده های طبیعی و گیاهان دارویی، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران A Yadollahi احمد یدالهی 10031947532846007664 10031947532846007664 Yes دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قوچان، قوچان، ایران