North Khorasan University of Medical Sciences

other مقایسه کارکرد اجرایی عصبی ـ شناختی در افراد دارای کم‌خونی فقر آهن با افراد عادی Comparison of Neurocognitive Executive Functioning in Individuals with Iron Deficiency Anemia and Healthy Controls علوم پایه Basic Sciences مقاله پژوهشی Orginal Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: کم‌خونی فقر آهن یکی از شایع‌ترین اختلالات تغذیه‌ای است که به‌ویژه در زنان و کودکان شایع است و علاوه‌بر تأثیر در عملکرد فیزیکی، می‌تواند کارکرد اجرایی عصبی ـ‌ شناختی را نیز مختل کند. هدف این پژوهش مقایسه کارکرد اجرایی عصبی ـ شناختی در افراد مبتلابه کم‌خونی فقر آهن با افراد عادی بود. روش کار: این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و علی ـ مقایسه‌ای است. جامعه آماری شامل افراد عادی و مبتلابه کم‌خونی فقر آهن بود که از تیر تا مهر ۱۴۰۳ به آزمایشگاه پاتوبیولوژی و ژنتیک آرامش تهران مراجعه کردند. نمونه‌گیری به‌صورت دردسترس انجام شد و ۳۴۰ نفر، شامل ۱۷۰ فرد مبتلابه کم‌خونی فقر آهن (هموگلوبین 10-8 گرم/دسی‌لیتر و فریتین <۳۰ نانوگرم/میلی‌لیتر) و ۱۷۰ فرد عادی (هموگلوبین و فریتین طبیعی)، انتخاب شدند. ملاک‌های خروج شامل مصرف مکمل آهن، بیماری‌های زمینه‌ای خونی یا متابولیک و نداشتن رضایت آگاهانه بود. داده‌ها با پرسش‌نامه کارکرد اجرایی بریف ـ ای (BRIEF-A) جمع‌آوری و با نسخه ۲۷ نرم‌افزار SPSS و آزمون من ـ ویتنی تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که کم‌خونی فقر آهن در کارکرد اجرایی عصبی ـ شناختی تأثیر منفی معناداری دارد. افراد مبتلا در توجه، حافظه کاری و انعطاف‌پذیری شناختی عملکرد ضعیف‌تری داشتند که می‌تواند در تصمیم‌گیری، مدیریت هیجانات و انجام وظایف تأثیرگذار باشد. نتیجه‌گیری: کم‌خونی فقر آهن با اختلال در کارکرد اجرایی همراه است و افراد مبتلا در مقایسه با افراد عادی، کارکرد عصبی ـ شناختی ضعیف‌تری دارند.  </div> <div style="text-align: justify;">Introduction: Iron deficiency anemia (IDA) is one of the most common nutritional disorders and is particularly prevalent among women and children. In addition to its impact on physical performance, IDA can adversely affect executive neurocognitive functioning. This study aimed to compare neurocognitive executive functions among individuals with iron deficiency anemia and healthy controls. Methods: This descriptive-analytical, causal-comparative study included individuals with and without IDA who attended Aramesh Laboratory of Pathobiology and Genetics in Tehran between July and October 2024. A total of 340 participants were selected through convenience sampling, comprising 170 individuals with IDA defined as hemoglobin levels of 8–10 g/dL and ferritin levels <30 ng/mL, and 170 healthy controls with normal hemoglobin and ferritin levels. The exclusion criteria were prior iron supplementation, underlying hematologic or metabolic disorders, and lack of informed consent. Data were collected using the Behavior Rating Inventory of Executive Function–Adult Version (BRIEF-A) and analyzed using SPSS (version 27) through the non-parametric Mann–Whitney test. Results: Findings indicated that IDA significantly impaired executive neurocognitive functions. Participants with IDA showed lower performance in attention, working memory, and cognitive flexibility, which may disrupt decision-making, emotional regulation, and task management. Conclusions: Iron deficiency anemia is associated with executive dysfunction, and affected individuals demonstrate poorer neurocognitive executive functioning compared with healthy controls.  </div> افراد عادی, افراد کم‌خون, عصبی ـ شناختی, کارکرد اجرایی, کم‌خونی فقر آهن Anemic Individuals, Executive Function, Healthy Controls, Iron Deficiency Anemia, Neurocognitive 75 81 http://journal.nkums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-977&slc_lang=other&sid=1 Shiva Zamani شیوا زمانی 100319475328460031490 0009-0004-1153-2755 No Department of Psychology, Isf. C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran کارشناسی ارشد، گروه روان‌شناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران Mohammadreza Abed محمدرضا عابد mohammadrezaabed@iau.ac.ir 100319475328460031491 100319475328460031491 Yes Department of Psychology, Isf. C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran کارشناسی ارشد، گروه روان‌شناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران Ali Amini علی امینی 100319475328460031492 100319475328460031492 No Assistant Professor, Department of Hematology and Blood Banking, Faculty of Allied Medicine, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، گروه هماتولوژی و بانک خون، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران